ทุกวันนี้ในแวดวงการศึกษาเรามักได้ยินเรื่องการเปลี่ยนบทบาทของครู ในฐานะ “ผู้สอน” ไปเป็น “กระบวนกร” แต่คำๆนี้แท้จริงแล้วมันคืออะไร ทำอย่างไร เราเองก็ไม่เคยบอกได้อย่างตรงตัว มีเพียงความรู้น้อยๆเท่าที่จับความได้ จนกระทั่งได้มาเรียนการเป็นกระบวนกรเต็มๆ ประมาณ 2 เดือน ถึงเข้าใจอะไรมากขึ้น และนอกจากจะได้เข้าใจความเป็นกระบวนกรแล้ว การเรียนคลาสนี้ยังพาเราก้าวข้ามบางสิ่งบางอย่างในตัวเองอีกด้วย ถือเป็นคลาสที่สร้างจุดเปลี่ยนให้ชีวิตอีกหนึ่งครั้งเลย กระบวนกร (Facilitator) คือผู้ที่สามารถใช้กระบวนการซึ่งหมายถึงกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้บรรลุเป้าที่ผู้ร่วมกระบวนการต้องการ หรือความรู้ที่ต้องการให้กับกลุ่มผู้ร่วมกระบวนการ – บางส่วนจากหนังสือ “ก้าวพ้นปัญหา…สู่ข้อตกลงด้วยกระบวนการกลุ่ม” การเป็นกระบวนกรสอนเราว่า… 1.หยุดคาดหวังเพราะมนุษย์ทุกคนล้วนแตกต่าง เสน่ห์ของการเป็นกระบวนกรที่ต้องออกแบบกระบวนการ คือการที่เราเคารพในตัวผู้ร่วมกระบวนการ เชื่อว่าเค้าสามารถคิดตัดสินใจได้เองเราเป็นเพียงผู้ช่วย หรือผู้อำนวยให้พวกเขาไปถึงเป้าหมายในแบบของเขาเอง ดังนั้นทุกๆ ครั้งในกระบวนการ เราจึงได้พบความแตกต่างหลากหลายที่มีเสน่ห์มาก…
พลังกบที่พาเรากระโดดข้ามกำแพง
เคยได้ยินทฤษฎีการก้าวข้ามเรียนรู้ (หรือบางคนเรียกทฤษฎีไข่ดาว) บอกไว้ว่า การเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นเมื่อเรานั้น เดินเข้าสู่ “พื้นที่เสี่ยง” เดินออกจาก “พื้นที่ปลอดภัย” ลองจินตนาการถึงไข่ดาวฟองหนึ่ง เราจะเห็นไข่แดงอยู่ตรงกลาง และไข่ขาวอยู่ล้อมรอบ ในพื้นที่ไข่แดงเปรียบเสมือนพื้นที่อันปลอดภัย เราคุ้นชิน แต่พื้นที่ไข่ขาวเป็นพื้นที่เสี่ยง ที่เราไม่คุ้นเคย สิ่งสำคัญ คือการก้าวข้ามพื้นที่ไข่แดงออกมาพื้นที่ไข่ขาว เพราะนักจิตวิทยาเชื่อว่า ถึงแม้พื้นที่ไข่ขาวจะเป็นพื้นที่เสี่ยง แต่อีกนัยน์หนึ่งมันก็คือพื้นที่แห่งการเรียนรู้…
เรากำลังสร้างรอยเท้าไว้บนชีวิตใครหรือเปล่า?
“โลกนี้ไม่ได้มีเราแค่คนเดียว” คำพูดนี้ใครๆ ก็คงรู้ดี แล้วโลกนี้มันมีใครบ้างล่ะ? ใครที่โคจรอยู่รอบเรา? ถ้าเป็นเมื่อก่อน เราคงตอบทันทีถึงคนที่ใกล้ชิด ที่เราเรียกเขาว่าครอบครัว เพื่อน เพื่อนของเพื่อน แฟนของเพื่อน ฯลฯ ทั้งหมดล้วนแล้วแต่เป็นคนที่อยู่ในรัศมีที่เราเอื้อมถึง ระยะที่ตามองเห็น 1 ชั่วโมงกับ Experimential Arts ทำมือ…
ภาวะไร้มุมมองแห่งการตัดสิน (judging)
ประสบการณ์ “ครั้งแรก” มักทำให้เราเกิดความรู้สึกไม่มั่นคง บ้างกลัว บ้างหวั่น บ้างตื่นเต้น มันก็หลากหลายปนกันไป ด้วยความไม่มีประสบการณ์มาก่อน แต่สำหรับเราที่พึ่งเจอมา กลับสนุกอย่างไม่น่าเชื่อ และมันก็ชวนให้เราสังเกตตัวเองในบางประเด็น ครั้งแรกของการจัดกระบวนการเรียนการสอน สำหรับเราที่กำลังเรียนอยู่ในคณะทางการศึกษา การจัดกระบวนการสอนดูเป็นเรื่องที่น่าจะคุ้นเคย เพื่อนหลายคนเป็นครูโดยวิชาชีพ แต่เราที่ไม่เคยทำงานด้านนี้มาก่อน เรียกได้ว่าประสบการณ์เท่ากับศูนย์ เมื่อวีคที่ผ่านมาเลยได้ลองจัดกระบวนการเรียนการสอนครั้งแรก ต้องใส่เนื้อหา และสร้างกิจกรรมเพื่อสื่อสารกับผู้เรียน (เพื่อนๆ…
จงเป็นแหล่งพลังงานบนข้อจำกัด
ข้อจำกัดที่ทำให้ไฟดับ เคยเป็นมั้ยเวลาที่ต้องทำงาน ทำการบ้านอะไรสักอย่างที่มีข้อจำกัด เรามักบอกตัวเอง หรือคุยกับเพื่อนว่า “ทำๆ ไปเถอะ” “ทำเท่าที่ได้” “ไม่ต้องซีเรียส” ตัวเราเองก็ได้ยินคำเหล่านี้นับครั้งไม่ถ้วน (และใช้เองด้วย) ด้วยเวลา สถานการณ์ ข้อจำกัดหลายๆ อย่าง ที่ทำให้คำเหล่านี้ถูกเทลงมาดับกองไฟลุกโชนที่อยู่ในตัวเอง โดยไม่รู้ตัว ไฟเรามันก็กลายเป็นพลังงานก้อนเล็กๆ ที่เนิบนาบ เชิงช้า…
