เรากำลังสร้างรอยเท้าไว้บนชีวิตใครหรือเปล่า?

 

“โลกนี้ไม่ได้มีเราแค่คนเดียว” คำพูดนี้ใครๆ ก็คงรู้ดี
แล้วโลกนี้มันมีใครบ้างล่ะ? ใครที่โคจรอยู่รอบเรา?

ถ้าเป็นเมื่อก่อน เราคงตอบทันทีถึงคนที่ใกล้ชิด
ที่เราเรียกเขาว่าครอบครัว เพื่อน เพื่อนของเพื่อน แฟนของเพื่อน ฯลฯ
ทั้งหมดล้วนแล้วแต่เป็นคนที่อยู่ในรัศมีที่เราเอื้อมถึง ระยะที่ตามองเห็น

1 ชั่วโมงกับ Experimential Arts ทำมือ

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา เราได้รับโจทย์พิเศษ 1 โจทย์ในคลาสวิชา Policy, Equity, Change
วิชาที่ว่าด้วยการออกแบบนโยบายเพื่อความเท่าเทียม ความเสมอภาคในสังคม
สำหรับคนที่มักถูกหลงลืมเพราะมีข้อจำกัดบางอย่าง นั่นคือ คนพิการ คนลี้ภัย คนจน LGBT ฯลฯ
เราต้องคิดโปรเจ็คที่สรุปการเรียนรู้ทุกอย่างที่เรียนมาตลอด 36 ชั่วโมง
โดยมีเวลาคิดและทำออกมาภายใน 1 ชั่วโมง
และมีเวลา 15 นาทีในการพรีเซ้นท์
(ยอมรับว่ากรีดร้อง อึ้งไปดิ)

กลุ่มเราเลือกทำ Experiential Art
ไม่แน่ใจว่าอะไรดลใจให้เลือกทำอันนี้เหมือนกัน
ธรรมชาติคงจัดสรรมั้ง แต่รู้สึกโชคดีจังที่ได้ทำอันนี้

Welcome to the real world ยินดีต้อนรับสู่โลกแห่งความจริง

โต๊ะขาวในห้องเรียน ถูกยกตั้งขึ้นเป็นกำแพงห้อง
สำหรับกั้นสัดส่วนของส่วนแสดงงานในพื้นที่เล็กๆ
ยาวประมาณ 10 เมตร กว้างประมาณ 3 เมตร
หลังจากนั้นพื้นที่เล็กๆ นี้ถูกโยนสิ่งของต่างๆ ลงไปจนเต็มพื้นที่
นั่นคือ กระดาษเกินกว่า 100 ใบ ที่เขียนคำว่า
คนจน คนพิการ เกย์ ทอม ตุ๊ด ข้ามเพศ ออทิสติก คนใบ้ คนตาบอด ฯลฯ

นอกจากนั้นก็มีรูปภาพของการโดนทำร้ายร่างกาย
ภาพคนลี้ภัยข้ามประเทศ ภาพความรักของ LGBT ภาพคนพิการ
สิ่งของต่างๆ ถูกแปรเปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์ของคนที่ถูกลืม
วีลแชร์ทำมือ กระเป๋าเด็กลี้ภัย ถังน้ำ ขวดน้ำ เงิน
ทุกอย่างคือความมั่ว ความผสมปนเปที่น่าอึดอัดในพื้นที่เล็กๆ
บนกำแพง มีข้อความแสดงอารมณ์รุนแรง ความในใจของพวกเขา
เช่น “เรียนไป ขาก็ไม่งอก” “เรียนไปไม่รวย หาผัวดีกว่า”

เละเทะ และระเกะระกะ คือคำสรุปของที่นี่

 

เมื่องานเริ่ม เราเชิญเพื่อนเดินเข้าสู่โลกแห่งความจริง

เราให้เพื่อนเดินเข้าไปทีละ 3-5 คน
ทุกคนสามารถทำอะไรก็ได้ในพื้นที่นี้ อะไรก็ได้จริง ๆ
แต่มีข้อแม้อย่างเดียว คือ ระหว่างเดินทุกคนต้องจับมือกัน

พวกเขาจะเดินผ่านไปได้อย่างไรบนทางที่เต็มไปด้วยความวุ่นวาย

ระหว่างเดินมีเสียงเพลง Heal the world ของไมเคิล แจ็คสันลอยระหว่างทางไปด้วย

There’s a place in your heart
And I know that it is love
And this place could be much
Brighter than tomorrow

พื้นที่เล็กๆ แต่ชวนให้คนใช้เวลากับมัน ไม่เร่ง ไม่รีบ
เราไม่รู้เหมือนกันว่าในขณะที่เพื่อนก้มมองดูข้อความ รูปที่พื้น เขากำลังคิดอะไรอยู่
ความสกปรก เละเทะเหล่านี้ได้ก่อกวนใจเขาบ้างหรือเปล่า
หรือก็แค่เรื่องธรรมดา แค่เดินผ่านแล้วก็ออกไป

แต่ขณะเดียวกัน ก็มีเพื่อนบางคนที่ไม่เลือกเดินผ่านไปเฉยๆ
เขาช่วยโอบอุ้มความพังระเนระนาดเหล่านั้น
ด้วยการยกเก้าอี้ล้มๆ ให้ตั้งขึ้น ยกกระเป๋าที่ถูกทิ้งให้กลับมาอยู่ที่ดีๆ

บางคนก็พยายามไม่เหยียบกระดาษเหล่านั้น

บางคนขีดเขียนข้อความตอบโต้กับข้อความในใจบนกระดาษ

ถ้าเราเป็นคนเดินในเส้นทางนี้ ที่เต็มไปด้วยคนที่มีข้อจำกัด
เราจะทำอย่างไร?

 

จะเป็นอะไรมั้ย ว่าเราจะบอกว่านี่แหละ คือเส้นทางที่ใครบางคนเดินมาตลอดชีวิต
เส้นทางที่มีคนจน LGBT คนพิการ เด็กพิเศษ ฯลฯ ร่วมทางอยู่
เพียงแต่เราไม่เคยมองเห็น หรือละเลยไป เพียงเพราะเขาไม่เหมือนเรา

รอยเท้าบนกระดาษที่เพื่อนเดินเหยียบระหว่างชม
คือตัวอย่างที่เห็นภาพที่สุด
ในระหว่างที่เราจดจ่อกับเป้าหมาย
ในระหว่างที่เราพยายามเดินผ่านความระเกะระกะที่ขัดขวางชีวิต
เราเผลอสร้างตราประทับลงในชีวิตคนอื่นๆ ไปโดยไม่รู้ตัว
ตราประทับที่บอกว่าคนที่มีข้อจำกัดในชีวิตอย่างพวกเขาอยู่ต่ำกว่าเรา
ไม่มีสิทธิ์เท่าเทียมกับเรา เรากดคนลงไป กดลงไปเรื่อยๆ

 

บนโลกแห่งความจริงที่เราทุกคนกำลังเดินทาง
เรากำลังทำร้ายใครอยู่หรือเปล่า

หรือที่จริงถ้าแค่เราเก็บกระดาษนั้นขึ้นมาทีละแผ่น ทีละแผ่น เคลียร์เส้นทางถือเดินไปด้วยกัน
เราอาจจะเดินผ่านไปได้อย่างสบาย และไม่ต้องทิ้งรอยเท้าไว้ที่ใคร

 

การเปลี่ยนแปลงบางอย่าง
อาจเริ่มต้นจากแค่การ “มองเห็น”

ถึง Experiental Art อันนี้มันจะเป็นโลกสมมติ
เราก็หวังว่าสักวันมันจะเกิดขึ้นจริง โลกที่ไม่มีใครเหยียบใครเอาไว้

ซึ่งไม่รู้หรอกว่ามันจะเกิดขึ้นจริงได้หรือเปล่า มันจะมาทันที่เรายังมีชีวิตอยู่มั้ย
แต่อย่างน้อยวันนี้เราก็ได้มองเห็นแล้วว่าทุกก้าวของเรามันเคยฝากอะไรไว้ที่ชีวิตคนอื่น
เราได้เห็นว่าคนที่เราเคยคิดว่าแตกต่างจากเรา ที่จริงเค้าก็มีสิทธิ์เท่าเทียม
เค้าสมควรได้รับโอกาสในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง
เพราะข้อจำกัดในชีวิต ไม่ได้หมายความว่าเค้าต้องอยู่ต่ำกว่าเรา

 

แต่เราสามารถโอบอุ้มทุกคนไปด้วยกันบนโลกความจริงนี้ได้

 

Heal the world
Make it a better place
For you and for me
And the entire human race

Note to myself
-ขอบคุณ พลอย อีฟ เบ๊นนะ ที่ทำอันนี้ขึ้นมาด้วยกัน
-ขอบคุณอาจารย์และเพื่อนๆ ในคลาสทุกคนที่เรียนรู้มาด้วยกัน