จงเป็นแหล่งพลังงานบนข้อจำกัด

ข้อจำกัดที่ทำให้ไฟดับ

เคยเป็นมั้ยเวลาที่ต้องทำงาน ทำการบ้านอะไรสักอย่างที่มีข้อจำกัด
เรามักบอกตัวเอง หรือคุยกับเพื่อนว่า
“ทำๆ ไปเถอะ”
“ทำเท่าที่ได้”
“ไม่ต้องซีเรียส”

ตัวเราเองก็ได้ยินคำเหล่านี้นับครั้งไม่ถ้วน (และใช้เองด้วย)
ด้วยเวลา สถานการณ์ ข้อจำกัดหลายๆ อย่าง
ที่ทำให้คำเหล่านี้ถูกเทลงมาดับกองไฟลุกโชนที่อยู่ในตัวเอง

โดยไม่รู้ตัว
ไฟเรามันก็กลายเป็นพลังงานก้อนเล็กๆ ที่เนิบนาบ เชิงช้า ไร้ความร้อนดั่งไฟ

ค้นหาไฟท่ามกลางต้นน้ำ

สุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เราเดินทางไปทริป “รักษ์น้ำ…จากภูผา สู่มหานที” ของเอสซีจี
ทั้งที่เราเองไปในฐานะ ผู้มีส่วนร่วมจัดงาน
แต่เรากลับกลายได้เรียนรู้ และค้นพบสิ่งที่หายไปจากตัวเอง

ความตั้งใจเบื้องหลังของการเดินทางครั้งนี้ คือการพาน้องๆ มหาวิทยาลัย
ไปเรียนรู้การดูแลรักษ์น้ำที่ลำปาง และลงมือสร้างสื่อในแบบของตัวเอง
เพื่อส่งต่อความรู้ หรือแรงบันดาลใจในการรักษ์น้ำ

น้องๆ แต่ละทีมเตรียมอุปกรณ์ กล้องวิดีโอ กล้องถ่ายภาพ โน้ตบุ๊ค ที่อัดเสียง
หรือทุกสิ่งอัน อันเป็นอุปกรณ์ของผลิตสื่อ สร้างคอนเทนต์มาเต็มที่
การแจกโจทย์เป็นไปในเวลารองวันสุดท้าย
เรามีเวลาให้น้องสร้างทุกอย่างออกมาภายในไม่ถึง 24 ชม.
เป็นความท้าทายที่น้องๆ โอดครวญ
เวลาน้อยขนาดนี้ จะทำงานออกมาดีได้ยังไง?

ท่ามกลางการแข่งขันกับเวลา
เราเองในฐานะคนจัดงานที่รู้ตัวว่าเราอาจสร้างภาระให้น้องจนเกินไป
ก็พร่ำบอกน้องๆ บางทีมเป็นการส่วนตัวว่า “ไม่ต้องซีเรียสมาก”
เพื่อบรรเทาความเครียด และความกดดัน
โดยที่ไม่รู้ตัวเลยว่า คำๆ เดียวนี้เป็นการรดน้ำดับไฟที่กำลังเดือดพล่าน

“พี่รู้มั้ยผมไม่ได้นอนทั้งคืน แต่อยากทำให้ดีที่สุด”
“กล้องแบตหมด แสงก็จะหมด เกือบไม่ทันอ่ะพี่”
“เหมือนได้เรียนรู้การทำงานจริงๆ เลย ข้อจำกัดมันเยอะ”
“กว่าจะคิดสคริปต์เสร็จ ก็เที่ยงคืนแล้ว”
“พี่ๆ ขอยืมรถตู้อัดเสียงได้มั้ย?”

บนถ้อยคำที่สะท้อนถึงความพยายามอย่างถึงที่สุด
ถึงเราจะไม่แน่ใจว่าน้องทำด้วยความโกรธ ความหงุดหงิด 
ความท้าทาย ความสนุก หรือความรู้สึกใดที่ซ่อนอยู่บ้าง
แต่มันก็ชัดเจนมากว่าทุกงานที่ทำออกมา “เต็มที่” เท่าที่ความสามารถและเวลาจะพาไปถึง
คำว่า “ไม่ต้องซีเรียสมาก” ที่เราพูดออกไป
มันดูเป็นการดูถูกความตั้งใจ และทุ่มเทอย่างถึงที่สุด
ภาพสีหน้าของน้องเมื่อเราพูดออกไป ยังติดตา
ความผิดหวัง ความเฟลเล็กๆ 

เป็นโมเม้นท์ที่เรารู้สึกผิดมากที่สุดในการจัดงานครั้งนี้

(ถึงตอนท้ายจะมีการพูดคุยทำความเข้าใจใหม่ ไม่พูดสื่อถึงความไม่ซีเรียส
แต่เหตุการณ์นี้ก็ยังเป็นบทเรียนที่มีคุณค่ากับเรามาก)

ยิ่งพอได้ดูผลงานของน้องแต่ละคนที่ทำออกมา
ความรู้สึกหลากหลายยิ่งเอ่อล้น
ไม่มีงานชิ้นไหนเลยที่ทำมาแบบ 

“ทำๆ ไปเถอะ”
“ทำเท่าที่ได้”
“ไม่ต้องซีเรียส”

งานทุกชิ้น มันเกินความคาดหวังไปเสียด้วยซ้ำ
ภาพสวย ข้อมูลแน่น ทุกถ้อยคำถูกกลั่นกรอง
จนเราแอบสงสัยว่าน้องไปเอาพลังมาจากไหน ถึงสามารถปั้นงานออกมาได้ขนาดนี้

จงเป็นแหล่งพลังงานบนข้อจำกัด

ชีวิตเราทุกคนต้องเจอลิมิตอะไรมากมายตลอดชีวิตอยู่แล้ว
ถ้าเราเป็นคนข้างๆ จะทำอย่างไร
ทริปนี้ทำให้เห็นว่า สิ่งที่คนข้างๆ ทำได้
ไม่ใช้การไปเชิญชวนให้คนที่กำลังเผชิญกับข้อจำกัดละเลยมัน
หรือเดินหนีออกมาอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย
แต่ควร empower เสริมกำลังให้ได้มากที่สุด
เหมือนดั่งแหล่งพลังงานที่คอยเติมเชื้อเพลิงให้เขา

เพราะเมื่อเราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงข้อจำกัดให้เขาได้
ก็จงช่วยขยายขีดจำกัดภายในตัวให้เขาแทน

ซึ่งก็คงไม่ต่างกับบทบาทอื่นๆ  ที่ต้องทำงานบนข้อจำกัด
เราจะเลือกใช้ข้อจำกัดมาดับไฟทุกอย่าง
หรือยังสร้างเสริมพลังให้มันเต็มที่ที่สุด
คงจะดี ถ้าได้กลับมามองตัวเองว่าพลังงานแบบไหนที่กำลังขับเคลื่อนเราอยู่

Note to myself
สำหรับคนจัดงาน หรือกระบวนการเรียนรู้ใดๆ ก็ตาม
เราควรให้คุณค่ากับกิจกรรมมากที่สุด
เพราะเมื่อพลังงานที่เราส่งมามันมากพอ
ผู้ร่วมกิจกรรมทุกคนจะรู้สึกได้
และเขาก็จะให้คุณค่ากับมันเช่นเดียวกัน

 
ขอบคุณภาพจาก SCG